Osiedle robotnicze kopalni „Marcel” w Radlinie

Miejscowość:
Radlin
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Osiedle robotnicze w Radlinie zbudowano na przełomie XIX i XX wieku dla pracowników działającej w mieście od kilkudziesięciu lat kopalni „Emma” (a od 1949 roku „Marcel”). Budynki osiedla stanęły naprzeciwko zabudowań kopalnianych. Są tu wille kadry zarządzającej, domy noclegowe, wielorodzinne familoki czy gmachy użyteczności publicznej. Wśród projektantów kolonii byli sławni architekci, jak np. William Mueller i Hans Poelzig.

O mieście

Radlin jest kilkunastotysięcznym miastem, „wciśniętym” między Rybnik, Rydułtowy, Pszów i Wodzisław Śląski. Do przełomu XVIII i XIX wieku miejscowości tworzące dzisiejsze miasto były typowo rolnicze. Wkrótce jednak zaczęto poszukiwania węgla kamiennego i ruszyły tutaj pierwsze kopalnie. Kopalnia „Emma”, działająca do dziś pod nazwą „Marcel”, została uruchomiona w 1858 roku na terenie wioski Biertułtowy – centralnej części współczesnego Radlina. W następnych latach kopalnia rozbudowała się o elektrownię i koksownię. Dzięki jej działalności dotychczasowa wioska rozwinęła się w niewielkie miasto.

Osiedle robotnicze

Pod koniec XIX wieku właściciel kopalni – berliński przedsiębiorca Fryderyk Friedlaender - podjął decyzję o budowie koloni robotniczej w bezpośrednim sąsiedztwie szybów kopalnianych. Pierwsze domy zaczęły powstawać już w 1897 roku, następne wznoszono do czasów tuż przed I wojną światową. Zatrudniono wybitnych architektów, m.in. Williama Muellera i Hansa Poelziga. Zabudowania osiedla zachowały się do dziś w kształcie bliskim oryginalnemu. Znajdziemy je przy ul. Korfantego oraz jej przecznicach: Irysowej, Czecha, Pocztowej i Mielęckiego. Przy Korfantego zbudowano wille kadry urzędniczej. Za nimi postawiono familoki, dla przeciętnie 4-5 rodzin, z budynkami gospodarczymi na zapleczu. Ceglane gmachy mają najczęściej trzy kondygnacje. Osiedle było zelektryfikowane, z własną siecią wodno-kanalizacyjną. Ponadto powstały noclegownie dla górników–kawalerów, sklep, apteka, gospoda i inne obiekty użyteczności publicznej. Najokazalszą budowlą była szkoła, zamykająca dzisiejszą ul. Mielęckiego. Spośród wszystkich budynków urodą wyróżnia się willa dyrektorska (obecnie kawiarnia „Górnicza Strzecha”), projektu Williama Muellera. Warto także przejść się główną aleją Radlina, tj. ul. Korfantego, z której można zobaczyć zabytkowe zabudowania kopalni „Marcel”, czyli szyb „Wiktor”, budynek dyrekcji i łaźnię.

Wyświetlenia:  118
Lokalizacja:

Ul. Korfantego
Radlin
Gmina: Radlin
Powiat: wodzisławski


Region turystyczny: 
Śląsk, Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 5.0 (Oddano 1 głosy)
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Audiowycieczki
Pliki dźwiękowe
W pobliżu
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Wodzisław Śląski
3.08 km
Rybnik
4.18 km
Wodzisław Śląski
4.56 km
Wodzisław Śląski
4.57 km
Gastronomia w pobliżu
Rybnik
1.10 km
Radlin
1.48 km
Rybnik
1.79 km
Rybnik
1.82 km
Wydarzenia w pobliżu
Pszów
2022-08-12
6.44 km
ZLOT MOTOCYKLOWY HANYSY 2022 - 12-14 SIERPNIA PSZÓW STRZELNICA SPORTOWA
Rybnik
2022-09-17
7.15 km
Muzyka THE BEATLES symfonicznie - nowy projekt – 17 września RYBNIK, Teatr Ziemi Rybnickiej - 19:00!
Rybnik
2022-08-24
7.15 km
Zespół Tańca Ludowego „PRZYGODA” powstał w 1972 roku i działa w ramach Zespołu Edukacyjno-Artystycznego „PRZYGODA” w Rybniku. Członkami ponad 600-osobowego zespołu są dzieci i młodzież z całego regionu rybnickiego. W programie kultywują tradycje ludowe regionu, z którego pochodzą – Górnego Śląska oraz innych regionów Polski. „PRZYGODA” posiada 5 grup reprezentacyjnych. Każda z nich dysponuje 90-cio minutowym programem złożonym z10-cio minutowych prezentacji: tańców, muzyki i kostiumów określonych regionów Polski. Kostiumy są zgodne z tradycją ludową w poszczególnych częściach kraju i są wykonane w pracowni zespołu. W skład zespołu wchodzi wysoko ceniona kapela ludowa, skrzypce, kontrabas, flet poprzeczny, klarnet, akordeon.
Rybnik
2022-08-13
7.16 km
Cykl ten skierowany jest do wielbicieli monet, banknotów i innych znaków pieniężnych. Wydarzenie towarzyszy jarmarkowi staroci, odbywającemu się w drugą sobotę miesiąca na rybnickim deptaku.
Rybnik
2022-08-10
7.16 km
Zapraszamy 10.08 do halo! Rybnik, gdzie odbędzie się poetycka Środa z Wytrychem.